Tempo współczesnego życia jest bardzo szybkie, dlatego łatwo o przepracowanie. Jak je rozpoznać? Jakie są objawy przepracowania i do czego może doprowadzić zacieranie granicy pomiędzy pracą a odpoczynkiem i regeneracją organizmu?
Spis treści
Czym jest przepracowanie?
Zanim poznasz odpowiedź na pytanie o to, jakie są objawy przepracowania należy wytłumaczyć czym w ogóle jest przepracowanie? Jest to pojęcie, którego używa się w odniesieniu do stanu fizycznego, psychicznego i emocjonalnego wyczerpania spowodowanego obciążeniem pracą, a także długotrwałym stresem.
Jak objawia się przepracowanie?
Po czym poznać, że Twój organizm jest nadmiernie obciążony pracą i wyczerpany? Objawy przepracowania mają różny charakter – od fizycznego, przez emocjonalny, skończywszy na behawioralnym.
- Objawy fizyczne: uporczywe i częste bóle głowy, bóle mięśniowe, dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. bóle brzucha, biegunka), częstsze przeziębienia spowodowane osłabieniem odporności, bezsenność i częste budzenie się w nocy, zmiany apetytu (zmniejszenie lub zwiększenie ochoty na jedzenie), a także stałe uczucie wyczerpania i braku energii.
- Objawy emocjonalne: poczucie bezsilności, drażliwość, płaczliwość, wybuchy złości, brak chęci do pracy i satysfakcji z osiągnięć zawodowych, ciągłe uczucie napięcia i lęku.
- Objawy behawioralne: wycofanie się z kontaktów towarzyskich, zmiany w nawykach pracy (np. brak przerw, nieregularne godziny pracy), odkładanie obowiązków na później i brak zdolności do podejmowania decyzji.
Należy pamiętać, że nie zawsze są to objawy, które wskazują na przepracowanie. Ich źródłem może być również choroba (np. w obrębie przewodu pokarmowego w przypadku bólu brzucha czy biegunki). W związku z tym warto skonsultować je ze specjalistą, który oceni czy źródłem problemów jest przepracowanie.
Do czego może prowadzić zlekceważenie objawów przepracowania?
Niektóre osoby lekceważą objawy przepracowania. Biorą tabletkę przeciwbólową i dalej nie dbają o zdrowy balans między pracą a odpoczynkiem. Może doprowadzić to do poważnych skutków zdrowotnych.
Zbyt mała ilość snu, długotrwały stres, niedobory pokarmowe spowodowane brakiem czasu na jedzenie (lub zmniejszeniem apetytu będącym jednym z objawów przepracowania) czy nadwaga i otyłość będące skutkiem “zajadania stresu” zwiększają ryzyko chorób. Nadmierne obciążenie organizmu pracą w połączeniu ze zbyt małą ilością snu może prowadzić do podwyższania ciśnienia krwi.
Z kolei złe nawyki żywieniowe w połączeniu z siedzącym trybem życia zwiększają ryzyko nadwagi i otyłości oraz tzw. chorób dietozależnych. Częste sięganie po batoniki czy napoje energetyzujące, które mają gwarantować “szybki zastrzyk energii” wiąże się chociażby z większym ryzykiem cukrzycy typu drugiego.
Przepracowanie to częsty problem ludzi żyjących w XXI wieku. Część osób lekceważy jego objawy i nie wprowadza żadnych zmian w stylu życia. Należy jednak pamiętać, że choć tabletka przeciwbólowa czy kawa mogą przynieść chwilową ulgę, to zlekceważenie objawów przepracowania może poważnie odbić się na zdrowiu.
